headdd

Historia

Po zakończeniu II Wojny Światowej życie w kraju powoli wracało do normalności. Sportowcy natomiast garnęli się do uprawianie swoich dyscyplin. O wyjeździe na żużlowe tory myśleli również przedwojenni ostrowscy działacze i zawodnicy. W czerwcu 1946 roku w Ostrowie utworzony został kolejny klub zrzeszający miłośników sportów motorowych, Motoklub Unia Poznań Oddział w Ostrowie. Z kolei 25 sierpnia 1946 r. działacze Oddziału Motocyklowego Aeroklubu Ostrowskiego, po ośmioletniej przerwie, ponownie doprowadzili do ścigania na żużlowej nawierzchni toru stadionu.

Przed rozpoczęciem następnego sezonu na żużlowych torach, działacze obu ostrowskich klubów doszli do wniosku, że funkcjonowanie dwóch zespołów na terenie Ostrowa nie ma sensu. Dlatego też w dniu 23 marca 1947 r. podczas spotkania przedstawicieli Unii i Aeroklubu Ostrowskiego powołano do życia nowy klub motocyklowy, który nazwano Klub Motorowy w Ostrowie Wlkp.
4 maja rozegrane zostały pierwsze zawody na ostrowskim owalu – wyścigi o mistrzostwo toru miasta Ostrowa Wlkp. Mistrzem toru na rok 1947 został zawodnik Klubu Motorowego – Czesław Kępiński. Godnym odnotowania jest również udany debiut jednej z legend ostrowskiego sportu żużlowego Stefana
Maciejewskiego.

Rok 1948 przyniósł poważne zmiany w polskim sporcie żużlowym. Władze Polskiego Związku Motocyklowego wzorem Wielkiej Brytanii postanowiły utworzyć ligę żużlową. Żużlowcy Klubu Motorowego zajęli wysokie, czwarte miejsce w końcowej tabeli. Pierwszym Drużynowym Mistrzem Polski został PKM Warszawa, wicemistrzem LKM Leszno, a trzecie miejsce zajęła Olimpia Grudziądz.
2 października 1949 roku na torze Powiatowego Ośrodka W.F. w Ostrowie rozegrany został ostatni trójmecz I ligi. Stawką był tytuł wicemistrzów Polski, o który ubiegali się zeszłoroczni mistrzowie PKM Warszawa i gospodarze zawodów. Ostrowianie zgromadzili największą liczbę punktów – 22 (Maciejewski 8, Spitalniak 7, Rataj 7). Tramwajarz był drugi – 19 pkt., warszawianie ostatni z
dorobkiem 13 pkt. W ten sposób Klub Motorowy Stal Ostrów odniósł wspaniały sukces – zajmując drugie miejsce w lidze i zostaje Drużynowym Wicemistrzem Polski na rok 1949.
W tym samym czasie w reprezentacji Polski wystąpił po raz pierwszy ostrowianin, Stefan Majewski, który narodowych barw bronił w pojedynkach z Czechosłowacją, Szwecją, Holandią i Wielką Brytanią.
W finale IMP w Lesznie nie mógł pojawić się z powodu kontuzji czwarty zawodnik ligi Stefan Maciejewski. Byli za to Rataj i Spitalniak. Reprezentanci Ostrowa spisali się znakomicie. Zajęli odpowiednio czwarte i piąte miejsca. Mistrzem został Smoczyk, wicemistrzami Zenderowski i Paluch z Bytomia. Wyniki uzyskane przez dwójkę ostrowian są do dnia dzisiejszego najlepszymi, jakie udało się
wywalczyć żużlowcom reprezentującym klub z Ostrowa w IMP.
24 września 1950 roku żużlowcy Stali wystąpili w Grudziądzu w trójmeczu ostatniej rundy Drużynowych Mistrzostw Polski. Do Rataja, Poprawy, Wielgosza w zastępstwie Maciejewskiego dołączył Marian Rejek. Ostrowianie nie sprostali gospodarzom, Unii Grudziądz i zajęli drugą lokatę.
Trzecia przypadła Kolejarzowi Rawicz ze znakomitym Kapałą zdobywcą 15 punktów. Najlepszy „Stalowiec” Ludwik Rataj wywalczył punktów 13. Druga lokata zagwarantowała ostrowskiej drużynie trzecie miejsce i tytuł II wicemistrza Polski.
17 września 1950 roku z inicjatywy „Gazety Ostrowskiej” w Ostrowie rozegrany został turniej indywidualny o „I Łańcuch Herbowy miasta Ostrowa Wielkopolskiego”. W zawodach, rozgrywanych pod hasłem „Sport polski walczy o pokój” niepodzielnie panował Alfred Smoczyk. To był początek najstarszego turnieju żużlowego rozgrywanego po dzień dzisiejszy w naszym kraju.
Kolejny rok przyniósł istotne zmiany w sporcie żużlowym. Do życia powołane zostały zrzeszenia sportowe skupiające w swoich szeregach przedstawicieli poszczególnych pionów. I tak np. Stal miała swoją siedzibę w Ostrowie Wielkopolskim.
W latach 1951-52 idolami kibiców i legendami byli Ryszard Pawlak, Andrzej Krzesiński i Roman Wielgosz. W piątek 5 września 1952 na torze w Ostrowie odbywał się trening przed towarzyskim trójmeczem we Wrocławiu. Podczas ostatniej jazdy, zarządzonej przez trenera Władysława Pawlaka, doszło do tragicznego wypadku. Prowadzący Ryszard Pawlak upadł wprost pod koła jadącego za nim Romana Wielgosza. Doszło do karambolu w wyniku którego młody, niespełna 19-letni żużlowiec zmarł. Trzy dni później Ryszarda Pawlaka żegnały tysiące ostrowian biorących udział w uroczystościach pogrzebowych swojego ulubieńca.

Nietuzinkową postacią był Andrzej Krzesiński, DMP z lata 1953-54, zwycięzca wielu prestiżowych turniejów w barwach Unii Leszno. Ostrowianin był jednym z najlepszych i najskuteczniejszych żużlowców tamtego okresu w lidze i kraju. W 1955 roku wywalczył tytuł wicemistrza Polski.
Na początku 1953 roku przebudowano tor żużlowy w Ostrowie. Dotychczasowy tor długości został skrócony do 387 metrów. Długie proste i ostre wiraże zostały zastąpione szerokimi łukami o właściwym profilu. Przed rozpoczęciem rozgrywek ligowych do Ostrowa nadeszły niepokojące wieści.
Decyzją Rady Głównej Zrzeszenia Sportowego „Stal” centralna siedziba sekcji żużlowej została przeniesiona do Świętochłowic. Protesty działaczy z Ostrowa i próby zmiany tego postanowienia niczego nie wniosły. Decyzja miała „odgórny” charakter i Ostrów pozbawiony został rozgrywek ligowych. W 1955 roku Ostrovia wrócił do rywalizacji w II lidze. Przed drugim rokiem występów na drugoligowych torach zespół Kolejarza-Ostrovii przeszedł gruntowną odmianę. Działaczom nie udało się co prawda sprowadzić Andrzeja Krzesińskiego, o którego upomniało się wojsko i stołeczny CWKS, ale do Ostrowa powrócił z Kolejarza Rawicz Marian Jankowski. Do drużyny dołączyli również doświadczeni: Kazimierz Bentke – leszczynianin, który bronił barw CWKS-u Warszawa, krotoszynianin Kazimierz Kurek. Krzesiński wrócił do Ostrowa przed sezonem 1958. Wychowanek Stali Ostrów był po dwóch poważnych kontuzjach głowy, odniesionych w kwietniu 1956 roku w Wiedniu oraz w czerwcu 1957 w Warszawie. Pech go nie opuścił. Podczas meczu towarzyskiego w Zielonej Górze uległ kolejnemu poważnemu wypadkowi. Po tej kontuzji jeden z najlepszych w historii speedway’a
ostrowianin na torze się już nigdy nie pojawił.

Sezon 1959 był rokiem jubileuszu 50-lecia istnienia Klubu Sportowego „Ostrovia”, stąd też władze klubu wystąpiły o przyznanie organizacji I eliminacji Indywidualnych Mistrzostw Świata na torze w Ostrowie. 31 maja nadkomplet publiczności był świadkiem ciekawych zawodów, które zdominowali Polacy.
Na początku 1960 roku decyzją władz klubowych sekcja żużlowa Ostrovii została zlikwidowana. Głównym powodem były wysokie koszty jej utrzymania.

W kolejnych latach, pomimo braku drużyny ligowej, w Ostrowie odbywały się sporadycznie zawody żużlowe.

Drużynowi Wicemistrzowie Polski zespół KMO-Stal. Od lewej: Ludwik Rataj, Piotr Poprawa, Stefan Maciejewski i Bonifacy.

Jeden z wyścigów międzynarodowego turnieju indywidualnego. Na prowadzeniu Marian Kaiser przed Andrzejem Krzesińskim.

Red. Maciej Kmiecik
Kons. meryt. Artur Małecki
Fot. Zbiór zdjęć Artura Małeckiego